De calculerende zorgconsument

Tot voor een paar jaar geleden waren mensen voor ziektes en letsel verplicht verzekerd bij het ziekenfonds. Mensen met meer dan een behoorlijk inkomen waren particulier verzekerd, en betaalden wat meer. Sinds een paar jaar is de markt losgelaten op het zorgstelsel en is iedereen ‘zorgconsument’. Nu wordt er vanuit de branche geklaagd: “De calculerende burger is de ziektenkostenverzekering binnengemarcheerd.”

In tegenstelling tot de vroegere ziekenfondspatiënt of particulier verzekerde, wordt de moderne zorgconsument geacht zich jaarlijks als prijs- en keuzebewuste klant een weg te banen door het woud van zorgverzekeraars, op zoek naar het optimale pakket. Vooral tegen het einde van het jaar, als de nieuwe polissen moeten worden afgesloten, wordt de zorgconsument bestookt met aanbiedingen van zorgbedrijven, die hem of haar het beste pakket willen aansmeren. Te midden van dit geweld moet de zorgconsument de juiste keuze maken inzake allerlei kwesties: door welk bedrijf laat ik me verzekeren? Kies ik een aanvullende verzekering, en zo ja welke? Neem ik een extra tandartsverzekering? Op welk bedrag zet ik mijn eigen risico, of koop ik dit af met een extra verzekering? Zijn er nog kortingsmogelijkheden?

Het nieuwe zorgstelsel heeft volgens de website zorgkiezer.nl als voornaamste doel “het kostenbewustzijn van u, als consument, te vergroten en u te stimuleren de beste zorgverzekering voor u zelf af te sluiten tegen een scherpe premie”. In het begin was de burger nog wat onwennig met het nieuwe systeem. Voorheen werd het verzekerd zijn als vanzelfsprekend beschouwd; nu moesten er ineens allerlei lastige keuzes gemaakt worden. Maar gelukkig, de burger heeft zich aangepast en is nu getransformeerd in de moderne zorgconsument.

De profiterende zorgconsument

Dat de burger zich inmiddels goed heeft aangepast aan het door Hans Hoogervorst ingevoerde stelsel valt te lezen in het onlangs in het Financieele Dagblad verschenen artikel “Nieuwe zorgconsument verrast verzekeraar”. De hele ‘bedrijfstak’ van zorgverzekeraars heeft in toenemende mate te kampen met de calculerende zorgconsument, die een hoop geld betaalt voor zijn verzekering, en daar het optimale van terugverwacht. Uit het FD-artikel: “Mensen zijn in 2005 massaal aan het vergelijken geslagen. Velen kwamen tot de ontdekking dat hun polis mogelijkheden bood waar ze geen weet van hadden.”

Het heeft wel iets geestigs: zorgverzekeraars besteden bakken met geld aan reclame voor hun eigen bedrijf, met de bedoeling klanten te behouden of af te snoepen van andere zorgverzekeraars. Nog vóórdat het nieuwe zorgstelsel van kracht werd, in de jaren 2004-2005, werden de premies flink verhoogd, enkel om in 2006 de reclamecampagnes te kunnen financieren. Zorgpakketten worden sinds 2006 op dezelfde manier aangeprezen als nieuwe auto’s: de consument wordt verleid met aantrekkelijke kortingen, handige gadgets, gratis controlebeurten, en dergelijke. Maar nu slaat de vermarkting van de zorg op de sector zelf terug: de vroegere ziekenfondspatiënt is calculerend burger geworden, en maakt te goed gebruik van zijn of haar (aanvullende) polis. Een extra bril, een extra bezoekje aan een alternatieve therapeut: we hebben ervoor betaald, het staat in de polis, dus waarom niet? Sommige zorgverzekeraars raken zelfs in de financiële problemen door de profiterende zorgconsument. Erno Kleijnenberg van verzekeraar ONVZ: “Het is een probleem dat in de hele bedrijfstak speelt. Het probleem van een heel uitgebreide consumptie van zorg door de verzekerden”.

Boontje komt om zijn loontje. Door de vermarkting van de zorg verandert ook de houding van mensen. Als mensen niet meer in de eerste plaats als patiënt, maar als consument worden behandeld, gaan ze zich hier ook naar gedragen, en worden ze calculerende zorgconsumenten. De calculerende burger, een term die vaak in negatieve zin gebruikt wordt, wordt gecreëerd door de staat, die steeds meer delen van de samenleving aan de markt overlaat.

Lagere prijzen, goedkopere pillen

Zorgverzekeraars gaan echter met de tijd mee, en hebben nu een strategie ontdekt om het uitbundig profiteren van hun polis door zorgconsumenten aan banden te leggen, maar tegelijkertijd deze burger te blijven verleiden: de selectieve zorginkoop. Dat werkt zo: steeds meer zorgverzekeraars sluiten enkel nog contracten af met apothekers, fysiotherapeuten en ziekenhuizen die tegen messcherpe prijzen hun waren en diensten aanbieden. Een voorbeeld hiervan is de Zekur-polis van Univé. Zorgconsumenten betalen hiervoor een lage premie, maar zijn voor medische behandeling slechts welkom in 13 ziekenhuizen in het land, en kunnen voor medicijnen enkel terecht bij speciale internet-apotheken, die de goedkoopste merken verkopen.

Voorstanders van deze ontwikkelingen wijzen op de grotere keuzevrijheid die de consument krijgt, en de efficiencyverbetering die bereikt zou worden. Tegenstanders vrezen dat met deze ontwikkelingen een tweedeling in de zorg dichterbij komt: in de toekomst zullen mensen met weinig geld aangewezen zijn op de goedkoopste zorgpakketten, die slechts toegang bieden tot bepaalde ziekenhuizen met de soberste voorzieningen, en waarmee bepaalde (duurdere) medicijnen niet vergoed worden. Erno Kleijnenberg van ONVZ: “De belangrijkste drijfveer bij selectieve zorginkoop is het naar beneden brengen van de prijzen van ziekenhuizen en artsen. (…) Het gevolg zal zijn dat de zorg schraler en kariger wordt. Zorg is een kwetsbare tak van sport.”

Gepubliceerd op de website van Eurodusnie

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: