Exit Koekoeroe Reedio

Koekoeroe Reedio, radiopiraat in Leiden, is ermee gestopt. Al ruim een jaar maakt Koekoeroe geen programma’s meer, dus dit afscheids-stukje is enigszins laat, maar beter laat dan nooit… Hieronder in het kort de geschiedenis van Koekoeroe Reedio, en waarom we besloten hebben het bijltje er bij neer te gooien.

Oprichting

Begin 1996 begonnen wat mensen uit de Leidse activistenscene serieus na te denken over de oprichting van een linkse radiopiraat voor Leiden en omstreken. Niemand had bijzonder veel kennis van techniek, laat staan dat er sprake was van ervaring met radio maken, maar dat interesseerde ons weinig. Met weinig geld timmerden we een studiootje in elkaar in de Leidse Koppenhinksteeg, helemaal bovenin het pand waar kraakkroeg Bar en Boos zit. In de eerste “Reediobode”, het periodiek van Koekoeroe Reedio, werd de geboorte van de nieuwe piraat zonder valse bescheidenheid aangekondigd: “Als baken in de strijd tegen de commerciële terreur en de algehele zombificering van de media verrijkt Koekoeroe Reedio de ethergolven met een breed scala aan schitterende informatieve en muzikale programma’s”, zo viel er onder meer te lezen.

De programma’s, met illustere namen als “Arbeidsamphitamine”, “Ontsporing verzocht”, “Fakawaves” en “Tune-in” boden een onsamenhangende mix aan aktienieuws, interviews, punkherrie, wereldmuziek en subculturele onzin, gemaakt met een verfrissende mentaliteit van amateurisme en enthousiasme. Radiomakers waren tijdens hun programma zowel technicus, presentator als redacteur, en maakten zich weinig zorgen om zoiets als luistercijfers. Geluids- en zendapparatuur werd tweedehands en via-via geregeld. Luisteraars werden regelmatig geconfronteerd met zware bromtonen, onverstaanbare dj’s die niet in de gaten hadden dat hun microfoon uitgeschakeld stond, en week na week dezelfde platen, maar dat mocht de pret allemaal niet drukken. Leiden had haar eerste anarchistische radiopiraat!

Al vrij snel werd het nog jonge radioteam geconfronteerd met keiharde, maar tegen piraten niet ongebruikelijke overheidsrepressie: in de zomer van 1996 viel de beruchte Radiocontroledienst het studiootje van Koekoeroe binnen, vergezeld van politie met honden, en werd de complete inventaris in beslag genomen. Dat was een behoorlijke tegenvaller. Het merendeel van de andere gebruikers van het verzamelpand waarin de studio een hokje bezette vond het te link om nog langer onderdak te bieden aan een illegaal initiatief, en in dat conflict moest Koekoeroe het onderspit delven. Gedurende ruim een half jaar verplaatste de studio van de piraat zich vervolgens naar huiskamers van diverse kraakpanden, om zich uiteindelijk definitief te vestigen in een benedenverdieping aan de Leidsche Musschenbroekstraat.

Eurotop

Vanuit de Musschenbroekstraat gingen de uitzendingen op 97.4 FM vrolijk verder. Met de Eurotop van 1997 in zicht werden plannen gemaakt om samen met radiomakers van andere linkse piraten gezamenlijk uitzendingen te maken vanuit de studio van de Vrije Keyser in Amsterdam. Naast DJ’s van de Keyser en Koekoeroe deden er mensen mee van Tonka uit Den Haag, Radio 100 en Patapoe uit de hoofdstad en de voormalige piraat Rataplan uit Nijmegen. Al na één dag was het team radiomakers gehalveerd: opgepakt aan de vooravond van de Eurotop in de buurt van het kraakpand Vrankrijk. De resterende programma-makers wisten uit handen van de politie te blijven, en deden drie dagen lang verslag van de acties en demonstraties rond de bijeenkomst van de Europese ministers. Voor de radiomakers van Koekoeroe was het een inspirerende periode. Met andere activisten werd in de zomer van 1997 het actiecentrum Eurodusnie in Leiden opgericht.

In de jaren die volgden was het een komen en gaan van radiomakers bij Koekoeroe, en konden luisteraars genieten van programma’s als Doodsoorzaak Alcohol, Het geheim van de vreugde, Komkommertijd en Volkomen Zouteloos. Collega-linkse piraten onderhielden contacten met elkaar, wisselden regelmatig programma’s uit en werkten nog een keer samen tijdens de klimaattop in Den Haag in 2000, waar opnieuw gezamenlijk radio werd gemaakt.

In 1998 werd opnieuw de apparatuur van Koekoeroe in beslag genomen omdat er sprake zou zijn geweest van storing van het vliegverkeer, maar met elders ondergebrachte reserveapparatuur kon de draad een week later alweer opgepakt worden. Koekoeroe Reedio was een redelijk bekende naam geworden in Leiden en omstreken, en bracht zelfs een heuze radiobode uit, genaam de Reediobode, die geloof ik acht keer verschenen is. Vier avonden per week werd er uitgezonden met een bereik van een kilometer of tien. Via freeteam werden de uitzendingen tevens gestreamd, waardoor ze in principe wereldwijd te beluisteren waren.

de laatste jaren

Toch begon er in de loop van de nieuwe eeuw een beetje de klad te komen in de Leidse radiopiraat. Dit had verschillende oorzaken. Allereerst was er de invloed van internet: dit bestond natuurlijk in 1996 ook al, maar hoe meer mensen thuis een vaste verbinding kregen, hoe minder exclusief linkse piraten werden als live-boodschapper van alternatieve informatie en muziek. Via internet zijn honderden alternatieve prachtzenders te beluisteren, en die vormden een geduchte concurrentie voor de klassieke piraat.

De aanhoudende technische problemen vormden voor Koekoeroe misschien nog wel een belangrijkere factor. De zendapparatuur liet het regelmatig afweten, en voordat de boel weer gefixt was, waren er zo weer een paar weken voorbij, want technische kennis schoot nog steeds op alle fronten tekort. Dit werkte behoorlijk demotiverend op de resterende programma-makers. En toen in 2004 alles weer redelijk op de rails stond wist de Rijksdienst Radiocommunicatie de zender opnieuw uit te peilen, en werd voor de derde keer de volledige studio-inrichting alsmede de antenne in beslag genomen.

De overgebleven radiomakers, waaronder die van Bullenterror, Telewokwok en Gillende keukenmeiden, gingen echter fanatiek door. Een poging om het radiosignaal door te stralen naar een onbemande studio teneinde het risico van inbeslagname van apparatuur te omzeilen, bleek echter technisch te hoog gegrepen. De laatste twee jaar zond Koekoeroe daarom niet meer in de ether uit, maar slechts op internet, en was daarmee in feite geen piraat meer. Met een steeds verder slinkende groep aan programma-makers kwam er uiteindelijk, in het voorjaar van 2006, definitief een einde aan Koekoeroe Reedio.

vrije radio

Aldus werd er na een jaar of tien een punt gezet achter het bestaan van deze Leidse etherpiraat. De vorm van het initiatief werd uiteindelijk ingehaald door de tand des tijds, wat trouwens ook te zien is bij vergelijkbare initiatieven elders in het land – het aantal linkse ether-piraten is immers behoorlijk klein geworden. Geen ramp, want de meeste mensen die betrokken waren bij Koekoere Reedio zijn nog steeds op de een of andere manier betrokken bij de sociale beweging, waar Koekoere Reedio altijd een onderdeel van is geweest. Zodoende trekt de karavaan verder, op weg naar nieuwe mogelijkheden, den einder tegemoet.

Koekoere Reedio bedankt alle luisteraars en programma-makers van de tien jaar. Het mail-adres wordt binnenkort opgeheven, en de website http://squat.net blijft bestaan als historische site.

Bron: Eurodusnie website, oktober 2007

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: