Exit Talpa

De ongeorganiseerde, geheel spontane Talpa-boycot die de afgelopen twee jaar door miljoenen Nederlanders, waaronder ondergetekende, stug is volgehouden, is gisteren geculmineerd in een doorslaand succes. Voor de tweede maal in John de Mol’s carriere is het opzetten van een eigen televisiezender-imperium uitgelopen op een geweldig fiasco.

Het is maar zelden een genot om de voorpagina van de Telegraaf te bekijken, maar vandaag vormde een uitzondering: “Sterren op straat, miljoenen in rook op” kopt de krant in enorme letters. Daarboven is een rijtje met foto’s afgedrukt van de grootste sterren uit de ‘stal’ van De Mol. Over hun gezichten is een groot rood kruis getekend: die zien we nooit meer terug! Gesjeesde Talpa-werknemers als Jack Spijkerman, Bridget Maasland en Caroline Tensen zullen een nieuwe baan moeten gaan zoeken (gaat Jack “ik ben en blijf socialist” Spijkerman weer aankloppen bij de VARA?). Linksboven een foto van John de Mol zelf, onderschrift: “Dit doet pijn.”

Het is de glorieuze uitkomst van een volledig ongeorganiseerde, maar uiterst succesvolle publieksboycot: Talpa, enige tijd geleden nog omgedoopt in “Tien”, is definitief ten onder gegaan. Een handvol goedlopende programma’s (inclusief de ‘sterren’) , waaronder het betaald voetbal, wordt overgenomen door RTL Nederland, evenals de radiozender 538. In ruil krijgt De Mol’s bedrijf Talpa een minderheidsaandeel van 26 procent in RTL Nederland. Niet gering natuurlijk, maar na twee roemloos mislukte pogingen een eigen televisiezender-imperium op te bouwen – de eerste mislukking stamt nog uit 1996, met Sport 7 (verlies: 100 miljoen) – gaat De Mol weer gewoon televisieprogramma’s verzinnen. Het Talpa-debacle heeft hem een hoop geld gekost, volgens De Mol gaat het om “tientallen miljoenen”. Dit is volgens NRC Handelsblad echter aan de lage kant: “Uit de jaarcijfers over 2005 alleen al blijkt dat de Talpa Media Holding 104 miljoen euro aan aanloopverliezen leed.” Een totaalverlies van zo’n 200 miljoen euro lijkt dus een realistische schatting.

Geen medelijden natuurlijk met John de Mol, wiens vermogen wordt geschat op 1,8 miljard euro. Met opgeheven hoofd zat De Mol gisteren bij NOVA te verkondigen dat Talpa “in zijn beleving” toch geen flop is, en dat hij nu een ‘opportunity’ heeft gepakt. Ook met de verliezen viel het volgens De Mol wel mee: in twee jaar “enkele tientallen miljoenen guldens (??), waarbij hij noteerde: “dan heb je in Nederland nog het voordeel van compensabele verliezen, dat is het voordeel van onze belasting-systematiek”.

Maar natuurlijk was het wel een flop. Typerend was dat De Mol niet kon nalaten de schuld deels in de schoenen te schuiven van de media: “de schrijvende pers” zou hem een “poenerig imago” hebben toegeschreven, en hij zou in de publiciteit “neergesabeld” zijn. De werkelijkheid is natuurlijk heel simpel: de meeste kijkers zaten helemaal niet te wachten op de zoveelste zender met vertierprogramma’s voor het hele gezin, en namen dus niet de moeite, ondanks een uitputtend reclame-offensief van De Mol, om naar Talpa te gaan kijken.

Nu zult u als lezer wellicht denken: waarom al die heisa over Talpa? Zijn andere commerciële zenders niet net zo erg? Jazeker, maar Talpa was nog net wat erger, en dat heeft alles te maken met de persoon van John de Mol. Om verschillende redenen valt het toe te juichen dat De Mol’s ambitie om een eigen televisiezender-imperium op te bouwen, voorlopig in de kiem zijn gesmoord.

In de eerste plaats heeft De Mol de wereld opgezadeld met het angstaanjagende programma-concept “Big Brother”; een idee waar hij miljarden aan verdiend heeft, en dat de toch al jammerlijke inhoud van een gemiddelde televisie-avond naar een nog droeviger niveau wist terug te schroeven. “Big Brother” ontketende in haar hoogtijdagen een ware terreur in de gehele media – zelfs de argeloze Volksrant-lezer werd op de binnenland-pagina’s op de hoogte gehouden van de laatste zinloze perikelen in het “Big Brother huis” – en heeft een niet te onderschatten aandeel gehad in de infantilisering van de televisiecultuur. Iemand die hoogspersoonlijk verantwoordelijk is voor de wereldwijde doorbraak van een dergelijk stompzinnig product van smakeloosheid, verdient het niet te regeren over een eigen televisie-imperium.

In de tweede plaats is het de onuitstaanbare bravoure van een miljardair, die dacht met een fractie van zijn vermogen wel even het hele tv-landschap in Nederland over te nemen. Hij kocht voor de tweede keer het voetbal op, zodat de liefhebber dit nog enkel kon bekijken door zich urenlang door geestdodende reclameblokken en oeverloos geleuter heen te worstelen; hij plunderde kijkcijferkanonnen weg bij andere zenders, en maakte er geen geheim van de leider te willen worden van de nieuwe digitale revolutie in media-land, waardoor hij als een keizer zou kunnen regeren over een imperium bestaande uit radio, televisie internet en telefonie.

In de derde plaats zijn er de politieke ambities van De Mol, die wellicht nooit erg duidelijk zijn geworden, maar latent wel degelijk aanwezig waren. Twee jaar geleden sympathiseerde hij nog openlijk met de ‘law and order’ ideeën van Peter R. de Vries, waarover hij destijds meldde: “De manier waarop hij communiceert, rechtlijnig, straight, zeggend waar het op staat, daar is behoefte aan in Den Haag.” Gecombineerd met de beschikking over een batterij aan zenders, en door Balkenende geprezen om zijn “VOC-mentaliteit”, is de stap naar een Berlusoni-achtige career-move dan zo gemaakt. Dit angstbeeld blijft ons voorlopig bespaard.

Helaas is er geen reden om uitbundig te gaan juichen over het mislukken van Talpa-tv. De Mol is natuurlijk niet dom, en zal zijn nieuwe machtsbasis bij RTL-Nederland ongetwijfeld gebruiken om nieuwe nachtmerrie-achtige programma’s “de markt in te rollen”, zoals dat tegenwoordig heet. “We kunnen vernieuwende (!) televisie blijven maken”, meldt De Mol vandaag in het Financieel Dagblad. Aan de andere kant bestaat ook de mogelijkheid dat het door de De Mol zelf geconstateerde “poenerige imago” zich als een virus zal invreten in het RTL-imperium, en hier hetzelfde slopende werk zal doen dat bij Talpa is aangericht. De toekomst zal het uitwijzen.

Intussen kunnen de miljoenen Talpa-boycotters zich verheugen op de laatste uitzenddag van Talpa-tv, ergens in september van dit jaar. Ook ondergetekende zal dan, onder het genot van een koud biertje, genieten van de laatste doodsreutels van het Talpa-avontuur, waarna de zender slechts nog slechts een “voetnoot in de televisiegeschiedenis” zal zijn, zoals communicatiewetenschapper Maarten Reesink vandaag in NRC Handelsblad fijntjes opmerkt. Een geslaagde boycot!

Bron: Eurodusnie website, juni 2007

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: