Virtueel protest

Een paar weken geleden vonden er heftige rellen plaats tussen anti-fascisten en aanhangers van Jean-Marie Le Pen in het stadje Porcupine. De eerste groep probeerde te voorkomen dat Le Pens’ Front National er een partijkantoor zou openen. Dagenlang werd het leven in het stadje ontregeld door straatgevechten, pistoolschoten en explosies. Allemaal nep.

Bewoners van het online computerspel ‘Second Life’ kunnen op allerlei manieren belevenissen uit het ‘echte leven’ nabootsen: ze gaan naar bijeenkomsten, voeren gesprekken, kopen en verkopen spullen, hebben (virtuele) sex met elkaar, richten een huis in, en nemen deel aan politieke activiteiten. Al meer dan vier miljoen mensen zijn bewoner geworden van Second Life, en het aantal gebruikers groeit nog steeds razendsnel.

Nadat het Front National als eerste Europese politieke partij een kantoor had geopend in de ‘Second Life’ stad Porcupine, richtten enkele bewoners van de virtuele wereld de actiegroep ‘Second Life Left Unity’ op. In een persbericht gaat de groep uitvoerig in op de achtergrond van de acties tegen Front National: “Zij worden geassocieerd met racistisch geweld in Frankrijk, en pleiten voor de gedwongen uitzetting van migranten. We beschouwen hen als een onderdeel van een historisch gevaarlijke nationalistische en racistische ideologie (…)”.

Meteen na de vestiging van het Front National kantoor kocht de groep een stukje grond er pal naast. In Second Life kun je namelijk allerlei producten, maar ook huizen of zelfs eilanden, aanschaffen met het betaalmiddel de Linden Dollar. Vanuit dit stukje land begon de actiegroep met het organiseren van protesten: aanvankelijk tamelijk traditioneel, met spandoeken, protestborden en het uitdelen van pamfletten. Al snel werd het protest feller: beide kanten verschenen gewapend ten toneel en door sommige anti-fascisten werd zelfs gegooid met exploderende varkens. Na enkele dagen moest het Front National haar deuren sluiten, en trok de partij zich terug op een eiland, waar ze nu (nog) met rust wordt gelaten.

Het voorval heeft geleid tot felle debatten onder Second Life bewoners: is het wel juist om aanhangers van Le Pen weg te jagen uit Second Life? In Frankrijk is het toch een legale partij; is dat niet in strijd met de vrijheid van meningsuiting? Aan de andere kant; verschillende kopstukken van het FN zijn in het verleden veroordeeld wegens het verspreiden van racistisch gedachtengoed, en racisme is in Second Life verboden en leidt tot uitsluiting. Bovendien, in de echte wereld zijn er toch ook protestacties tegen het Front National?

De botsingen in Porcupine zijn zeker niet het enige voorbeeld van politieke acties in Second Life. In januari organiseerde de Netroots Group de protestmanifestatie “Avatars against the war”, waarbij zo’n 120 avatars (een avatar is het poppetje waarmee bewoners in Second Life rondlopen) zich uitspraken tegen de oorlog in Irak. Video’s van de acties werden gepost op Google Video. Netroots Group organiseert wekelijks bijeenkomsten waar aanhangers en geïnteresseerden met elkaar van gedachten kunnen wisselen over toekomstige acties. Vorige week werd in Second Life geprotesteerd tegen een mogelijke oorlog tegen Iran. Verschillende politieke partijen hebben al kantoren geopend in Second Life. Presidentskandidate Segolene Royal voert er intensief campagne. Amerikaanse politici (ongeveer eenderde van de Second Life bewoners zijn Amerikanen) geven er speeches en persconferenties. Belangenorganisaties doen er aan fundraising (‘Linden Dollars” zijn namelijk om te wisselen in echt geld), en actiegroepen plaatsen enorme billboards tegen Bush of tegen abortus in Second Life.

Het bedrijfsleven toont ook in toenemende mate interesse voor deze razendsnel groeiende virtuele wereld. Toyota, Adidas, IBM, Philips, de ING Bank en vele andere bedrijven hebben vestigingen in Second Life. Twaalf medewerkers van ABN Amro besteden een deel van hun tijd aan bankactiviteiten in virtuele vestigingen. Bedrijven kunnen door aanwezigheid in Second Life reclame maken voor hun producten en diensten in de ‘real world’ (afgekort RL in Second Life) en kunnen bepaalde producten testen onder de bewoners, zodat men de doelgroepen in het echte leven beter kan bedienen.

Reebok biedt bijvoorbeeld de mogelijkheid je eigen schoenen te ontwerpen in Second Life. Op deze manier hoopt het bedrijf bepaalde voorkeuren van de jonge consument al in een vroeg stadium (en tegen geringe kosten) te achterhalen. Popgroepen verzorgen ‘optredens’ in Second Life, die je als bezoeker kunt bijwonen, temidden van een massa fans, en na het concert kun je dan online de cd bestellen. Voor de commercie biedt Second Life kortom interessante mogelijkheden. Veel geld wordt er nog niet verdiend, maar dat kan veranderen.

Of politiek activisme in Second Life veel zin heeft valt te betwijfelen. Demonstreren tegen Bush in een virtueel spel heeft natuurlijk wel wat lolligs, maar in de eerste plaats moet toch de absurditeit ervan geconstateerd worden. Second Life heeft nauwelijks overeenkomsten met de echte wereld: er is geen politie, geen staat, pistoolschoten leiden hooguit tot een tijdelijk onklaar poppetje, en Irak, Frankrijk of Darfur bestaan in Second Life helemaal niet, zelfs niet virtueel. Alleen de aandacht die politieke acties in Second Life in de echte wereld genereren zou je als een soort resultaat kunnen beschouwen.

Verder blijft het actievoeren op Second Life een tamelijk wezenloos gebeuren, waar poppetjes die niet aanwezig zijn op een bepaalde plek waar de ‘actie’ gevoerd wordt, geen enkele weet van hebben (terwijl je bij echte demonstraties nog interactie hebt met omstanders). Politici zijn misschien om publicitaire redenen geïnteresseerd in het internetspel, maar machthebbers zullen echt niet wakker liggen van acties in Second Life. NGO-activist Rik Panganiban (avatar ‘Rik Riel’ in Second Life) is bijzonder cynisch over het effect van politieke actie in Second Life: “Second Life ‘acties’ zijn een uitvlucht voor mensen die geen zin hebben om in de echte wereld ergens de straat voor op te gaan. Geen enkele machthebber interesseert het een reet als Second Life poppetjes protestacties voeren”. Als meer dan honderd poppetjes op een bepaalde plek bijeenkomen, loopt het systeem bovendien al snel vast.

De enige partij die tot nu toe werkelijk garen spint bij alle activiteiten op Second Life is het bedrijf dat het spel in 2003 heeft opgestart, Linden Lab uit Californië. Als je als inwoner van Second Life namelijk meer mogelijkheden wilt hebben (land kopen, of speciale kleding ontwerpen danwel aanschaffen, of virtuele sex bedrijven) dan moet je 10 dollar per maand contributie betalen. Het beheer van een stuk land of een eiland kost sowiezo geld, en als je niet genoeg ‘Linden dollars’ hebt voor aankopen, moet je eerst echte dollars omwisselen. Uiteindelijk leidt alles wat er gebeurt in Second Life – ook de politieke ‘activiteiten’ – tot meer bekendheid, en dus meer opbrengst voor de rijkaards van Linden Lab, die om deze reden alle virtuele gebeurtenissen in hun wereld van harte toejuichen, onder het prachtige motto “Your World. Your Imagination.”

Bron: Eurodusnie website, februari 2007

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: