0911 en de ‘War on terror’

Wie de laatste week probeert alle krantenbijlages en tv-documentaires over de aanslagen van 11 september 2001 bij te houden, heeft daar bijna een dagtaak aan. Naast alle aandacht voor de steeds populairder wordende complottheorieën over ‘nine eleven’ wordt er druk gedebatteerd over hoe ‘het westen’ zou moeten reageren op het moderne terrorisme. En daarover lopen de meningen natuurlijk ver uiteen.

Een goed voorbeeld van deze uiteenlopende meningen biedt de “11-09, vijf jaar later” special van De Volkskrant van vorige week. Aan de ene kant lezen we een dramatisch artikel van de Amerikaanse cultuurcriticus Bruce Bawer, auteur van het boek “While Europe slept: how radical islam is destroying the west from within”. Onder de titel “Haat smeult in Eurabië” schept hij een onheilspellend en naargeestig beeld van de moslimfundamentalistische dreiging in Europa. Onze vrijheid wordt bedreigd door islamitische fascisten, schrijft Bawer, niet alleen van buiten ‘het westen’ maar zeker ook van binnenuit: de islamitische gemeenschap in Europa (“Eurabië”) vormt namelijk een ‘demografische bom’ waarvan de gevaren onderschat worden. Kijk maar naar hun “voortplantingstempo”, merkt Bawer op. Een groot deel van de islamieten in het westen is vervult van haat, verwerpt de ‘westerse waarden’ en staat achter de aanslagen in Madrid en Londen, betoogt hij. Hij verwerpt alleen al de gedachte aan het idee dat de buitenlandse politiek van het westen, en met name de VS, wel eens een voedingsbodem kan zijn geweest voor de aanslagen op de Twin Towers en die van daarna.

In dezelfde krantenbijlage ziet Volkskrant-redacteur Rachida Azough het heel anders. Zij noemt de aanslagen van 11 september 2001 “niet-islamitisch”, “want gericht tegen onschuldige burgers”. “Het westen” had zich na de aanslagen van 11 september moeten afvragen welke fouten het had gemaakt – “om zijn leven te beteren.” Azough schrijft dat de aanslagen voorkomen hadden kunnen worden, als het westen maar een andere politiek had gevolgd in het verleden. Met andere woorden, hoe vreselijk de aanslagen volgens haar ook waren, het was uiteindelijk een zaak van ‘eigen schuld, dikke bult’. En met de islam had het allemaal niets te maken.

De tegenstelling tussen de meningen van Azough en Bawer zijn tekenend voor het hele debat over de achtergronden van “11 september” en over de vraag hoe het westen op het moderne terrorisme zou moeten reageren. Aan de ene kant staan de mensen die vinden dat de oorlog tegen de islamitische fascisten overal ter wereld op alle fronten moet worden opgevoerd, aan de andere kant de mensen die zeggen dat de aanslagen niets met de islam te maken kunnen hebben (want islam is vrede) en dat de westerse politiek de oorzaak is van het moderne terrorisme.

Beide visies schieten tekort. Bawer maakt zich schuldig aan paniekzaaierij door het gebruik van de term “Eurabië” en met zijn voorstelling van de islamitische gemeenschap als een ‘demografische bom’ bestempelt hij in feite alle moslims als potentiële terroristen. Moslims vormen op het ogenblik vier procent van de Europese bevolking, en volgens schattingen zullen dit er hooguit 10 procent zijn in 2025. Moslims in Europa vormen daarnaast een zeer heterogene groep, zowel wat betreft afkomst, leeftijd als religieuze instelling. Dat de ‘oorlog tegen het terrorisme’ die Bawer graag wil intensiveren juist een oorzaak kan zijn voor radicalisering van een deel van de moslims, wordt door hem volkomen genegeerd.

Rachida Azoughs poging om de aanslagen van 11 september geheel los te zien van de islam is naïef. De daders van de aanslagen van 11 september waren wel degelijk moslims, net als trouwens de daders van de aanslagen in Madrid en Londen, en van de pakweg twintig andere aanslagen (buiten het westen!) van de afgelopen jaren die met Al Qaida in verband worden gebracht. Zij mag dan denken dat ‘echte’ moslims geen onschuldigen doden, maar daar denken andere ‘echte’ moslims blijkbaar anders over. Azoughs stelling dat de aanslagen uiteindelijk de schuld van het westen zelf zijn komt neer op een vorm van rechtvaardiging van zelfmoordterrorisme tegen onschuldigen, en negeert de mogelijkheid dat de daders wel eens een bredere agenda zouden kunnen hebben dan enkel ‘het westen eens een koekje van eigen deeg geven’.

Dat de aanslagen van 11 september zowel een reactie waren op westers beleid als een uiting van islamitisch extremisme is eenvoudig na te lezen in de geschriften van een belangrijk persoon op dit gebied, Osama Bin Laden. In zijn (vertaalde) tekst “September 11 and March 11 is Your Own Merchandise Coming Back to You” verklaart hij vrij duidelijk: “onze acties zijn een reactie op die van jullie, namelijk vernietiging en het uitmoorden van onze mensen zoals dat gebeurt in Afghanistan, Irak en Palestina”. In zijn eerder uitgebrachte “Letter to America” noemt hij uitdrukkelijk het bestaan van Israël, en de Amerikaanse steun aan Israël, als motivatie voor de acties die hij voorstaat: “De totstandkoming van Israël is een misdaad die moet worden uitgewist”. In zijn fatwa, gepubliceerd in 1996, genaamd “Oorlogsverklaring tegen de Amerikanen die het land van de Twee Heilige Plaatsen bezet houden” keert hij zich tegen de VS omdat die het verderfelijke Israël helpen, en omdat de VS een aanzienlijke militaire aanwezigheid hadden in Saudie Arabië.

Maar Bin Laden wil meer dan enkel gewelddadig wraak nemen voor westers beleid. Hij verlangt tevens dat het westen zich volledig onderwerpt aan de islam, en (vertaling van de ‘letter to America’) “het zich ontdoet van alle meningen, regelingen, theorieën en religies die in strijd zijn met de religie (islam)”. Verder moet in zijn ogen afgerekend worden met zaken als overspel, homosexualiteit, drugs, gokken en winsthandel. Uiteindelijk doel is de verderfelijke westerse maatschappij te vervangen door een streng islamitisch kalifaat.

Dit laatste lijkt niet erg waarschijnlijk. Veel moslims (trouwens ook veel niet-moslims) zullen wel een eind mee kunnen gaan in Bin Ladens afkeer van het buitenlands beleid van het westen en met name de VS, maar slechts een minderheid van de moslims is aanhanger van Bin Ladens extreme variant van de islam, laat staan dat ze die met terreur willen ondersteunen. Juist daarom is het zo lomp van George Bush om de term “oorlog tegen islamitische fascisten” te bezigen. Hij wekt hiermee in ieder geval de indruk islam, fascisme en terreur op een hoop te gooien, net als bovengenoemde Bruce Bawer.

Het is sowiezo de vraag wie er nu eigenlijk de ‘war on terror’ aan het winnen is. Bin Ladens organisatie is weliswaar grotendeels in de pan gehakt, maar één van zijn wensen, het afrekenen met verderfelijke westerse waarden, wordt op een vreemde manier al aardig gerealiseerd. Amerikaanse militairen en beleidsmakers schenden op grote schaal mensenrechten. Bush is van plan martelen als verhoormethode te legaliseren, heeft geheime gevangenissen overal ter wereld opgericht waar ‘terreurverdachten’ zonder vorm van proces worden vastgehouden, zonder dat iemand weet wat er met die mensen gebeurt. Burgerrechten moeten wijken voor anti-terreurwetgeving en de president kan op eigen houtje beslissen een nationaal afluisterprogramma te introduceren. Het zal Bin Laden veel plezier doen te zien hoe een land dat zich zo graag beroept op liberale waarden als mensenrechten en burgerrechten deze nu in snel tempo overboord zet. Het rampzalige besluit van Bush Irak aan te vallen, en de hopeloze missie van het westen in Afghanistan, leveren ook al weinig winst op voor de ‘war on terror’.

In plaats van hetzerige taal over “islamitisch fascisme”, het schenden van mensenrechten en het voeren van zinloze oorlogen, biedt een opmerking uit onverwachte hoek meer perspectief voor de ‘war on terror’. De uitspraak die de Iraanse oud-president Khatami onlangs deed in Washington klinkt misschien wat polderachtig en had niet direct betrekking op de oorlog tegen het terrorisme, maar toch. “Alleen een dialoog kan de wereld redden uit de klauwen van oorlogshitsers, geweldzoekers en bluffende leiders”, zei hij. En dan geen dialoog met mensen die het opblazen of bombarderen van onschuldige mensen zien als gerechtvaardigd, maar tussen mensen die deze methodes als onbeschaafd verwerpen.

Eerder verschenen op de Eurodusnie website

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: