Paspoort en privacy

De toonplicht in het kader van de identificatie-wetgeving kan binnenkort worden afgeschaft: de informatie op een paspoort of identiteitskaart is vanaf nu op afstand leesbaar door een ingebouwde RFID chip. Dit is goed voor de veiligheid van ons allemaal, en een wapen in de strijd tegen fraude, wordt gezegd. De gelaatsscan die in de chip is vastgelegd bevat nog meer interessante mogelijkheden voor justitie.

Als het gaat om het nieuwe paspoort, maken de media zich de laatste dagen vooral vrolijk over de praktische problemen rond de eisen van “Fotomatrix Model 2006“. De criteria voor de foto die nodig is voor het nieuwe paspoort zijn zo streng dat veel foto’s worden afgekeurd. Een glimlach of bakkebaard, of een spiegeling in een bril, is voor gemeente-ambtenaren al voldoende om aanvragers van een nieuw pasooort terug te sturen naar de fotograaf. Vandaag besteedde de Volkskrant uitgebreid aandacht aan een man die een te bol hoofd heeft voor een paspoort-foto: dat is lachen!

Het lachen vergaat je toch een beetje als je de toekomstige mogelijkheden verkent die de overheid heeft voor het gebruik van de informatie op de chip in het paspoort. In de chip, die rechtsboven in het nieuwe paspoort is verwerkt, staan de gegevens opgeslagen die ook afgedrukt staan op het paspoort, plus een digitale versie van de foto van de paspoorthouder, een zogenaamde gelaatsscan. Dat is handig, want zo kan met behulp van gelaatsherkenningssoftware meteen worden gecontroleerd of de persoon die het paspoort bij zich heeft inderdaad degene is die hij of zij zegt te zijn. Omdat deze techniek nog niet optimaal werkt, worden over drie jaar ook vingerafdrukken in de chip opgenomen.

De RFID-chip waarvan de opgeslagen gegevens op korte afstand – het signaal reikt niet verder dan een paar meter – gelezen kunnen worden, bevat een uniek serienummer. Weliswaar is de informatie op de chip versleuteld en beweert de overheid dat het meldsignaal van de chip steeds verandert; in theorie bestaat de mogelijkheid om iemand die een paspoort draagt op afstand te volgen. Bovendien beweren computerdeskundologen dat de versleuteling van de beveiliging van de chip vrij eenvoudig te kraken is.

Daarnaast wil de regering een landelijke databank inrichten waarin de paspoort-gegevens van alle burgers opgeslagen staan, zodat biometrische gegevens online gecontroleerd kunnen worden. De politie heeft dan in principe enkel een digitale foto van iemand nodig om de identiteit vast te stellen. In de toekomst zal het zelfs mogelijk zijn om beelden die van iemand zijn gemaakt met een beveiligingscamera effectief te vergelijken met de verzameling gelaatsscans van alle burgers in een centrale databank. Op die manier kan de identiteit van elke burger zelfs op afstand direct worden vastgesteld, zonder dat daar nog een paspoort bij komt kijken.

Nu is er niet meteen reden tot paniek. Met een foutmarge van 25 procent staat de gelaatsherkenningstechniek nog in de kinderschoenen, en de mogelijkheid om mensen met een chip in hun paspoort op afstand te volgen bestaat nog slechts theoretisch. Bovendien schijnt de RFID-technologie een arsenaal een nieuwe fraude-mogelijkheden te bieden, en is een beetje zilverfolie in je portemonnee misschien al voldoende om het signaal van de chip te blokkeren.

Maar toch, stap voor stap wordt een einde gemaakt aan de mogelijkheid van mensen om zich anoniem over straat te begeven, en voert de overheid de controle over haar burgers op. Van enig substantieel verzet tegen dergelijke ontwikkelingen is al lang geen sprake meer. De meeste mensen lijken tegenwoordig te denken als CDA-kamerlid Haersma Buma, die maandag in NRC next verklaarde: “We komen uit een samenleving waarin privacy teveel op een voetstuk werd geplaatst. Dat kan niet zo blijven”.

Eén van de weinige onafhankelijke clubs in Nederland die de vaak complexe ontwikkelingen op het terrein van (digitale) burgerrechten en privacy kritisch in de gaten hield, Bits of Freedom, stopt er vanaf morgen officieel mee. Dat is slecht nieuws, want in tijden waarin onder het mom van terrorismebestrijding het recht op privacy als een archaïsche notie wordt gezien, zijn dergelijke organisaties meer dan ooit nodig.

Eerder verschenen op de Eurodusnie website

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: