De arbeidskracht is een waar

Poolse werknemers zijn graag gezien in West-Europa, want ze werken hard voor weinig geld, en klagen niet. Werknemers uit de Oekraïne zijn graag gezien in Polen, want ze werken hard voor weinig geld, en klagen niet. Jan Marijnissen sprak deze week stakende Unilever-boekhouders toe: “Arbeiders over de hele wereld worden tegen elkaar uitgespeeld en alleen de bazen plukken de revenuen”. Inderdaad Jan, dat is nu kapitalisme.

Hoeveel Polen er voor korte of langere tijd naar West-Europa trekken om hier te werken is niet precies bekend; de meeste schattingen gaan uit van ruim een miljoen mensen. De reden dat ze hierheen komen om te werken is simpel: ze kunnen hier veel meer verdienen dan in Polen. Veel Poolse werknemers sturen het geld dat ze overhouden naar hun familieleden in Polen, of sparen het op om later een bedrijfje in Polen te kunnen beginnen. Poolse werknemers zijn populair bij werkgevers. Ze zijn bereid tegen relatief weinig beloning hard te werken, klagen nauwelijks en nemen genoegen met minimale huisvesting. Dit in tegenstelling tot autochtone Nederlanders, die teveel kapsones hebben.

Interessant is dat hetzelfde fenomeen zich voordoet in Polen, waar per jaar een miljoen werknemers uit de Oekraïne veelal illegaal aan de slag gaan. Ze werken vooral in de landbouw, en verder in de schoonmaakbranche, als kinderoppasser of als klusser. Een artikel in de Volkskrant van vorige week, “Vijftien uur werken per dag, zonder te klagen”, gaat geheel over de arbeidsmigratie vanuit de Oekraïne naar Polen. Werkgevers in Polen zijn enthousiast over de Oekraïners: ze werken zich, zonder te mopperen, tegen een geringe beloning uit de naad. Poolse werknemers zijn volgens de Poolse bazen te lui. Een Poolse werkgever verklaart in het Volkskrant-artikel het volgende over zijn landgenoten: “Op Polen kun je niet rekenen. Elk kwartier moeten ze een sigaret roken en ze beginnen meteen over hun rug te klagen. De kans is groot dat ze het na een dag laten afweten. Met Oekraïners heb je veel minder last. Zelfs als die dagen van vijftien uur moeten maken, mopperen ze niet.”

Werkgevers zijn altijd op zoek naar arbeiders die zo hard mogelijk werken voor zo min mogelijk geld. Dat is altijd al zo geweest; het is de logica van het kapitalisme. Wettelijke normen voor loon of arbeidsomstandigheden zijn voor werkgevers slechts vervelende obstakels, waar men zich als het even kan weinig van aantrekt. De media hebben de laatste jaren al vaak bericht over Polen die zwaar onderbetaald worden of onder beroerde arbeidsomstandigheden werken in West-Europa. Soms is er zelfs letterlijk sprake van slavenarbeid: onlangs werden meer dan honderd Polen bevrijd uit werkkampen in Italië, waar ze vijftien uur per dag moesten zwoegen voor 5 euro per uur. Protesteerden ze, dan werden ze verkracht, geslagen met metalen pijpen, of aangevallen door honden.

Als de goedkope werknemers niet naar de bazen toekomen, dan komen die wel naar hen toe. En het gaat al lang niet meer alleen om eenvoudige arbeid. Unilever Nederland ‘schrapt’ de banen van 280 boekhouders. Het werk wordt uitbesteed aan IBM, die de werkzaamheden zal verplaatsen naar Polen en India: goedkoper. De boekhouders zijn gaan staken. Een actiebijeenkomst in Vlaardingen trok maar weinig mensen. De krant meldt erover: “Alleen het personeel uit de nabijgelegen margarinefabriek komt met een man of veertig steun betuigen, waardoor het totaal uitkomt op een kleine honderd mensen.” SP-leider Jan Marijnissen was ook gekomen, om de getroffen boekhouders een hart onder de riem te steken. “De Polen komen hiernaartoe en het werk gaat daarnaartoe”, brieste hij verontwaardigd. “Dit is slechts het begin van de wereldwijde strijd tegen de nadelen van globalisering.”

Jan Marijnissen kent vast wel zijn klassieken, en weet best dat niet de ‘nadelen van de globalisering’ tot dit soort toestanden leiden, maar dat het hier gaat om de logische consequenties zijn van een kapitalistisch systeem. Maar dit gaat er misschien niet zo goed in bij de Vlaardingse boekhouders, die rondliepen met t-shirts met teksten als ‘Wij hebben hart voor Unilever, maar Unilever is keihard voor ons’.

De arbeidskracht is een waar, wist Marx al. Arbeiders bieden deze aan, maar als de prijs ervan te hoog is, zoeken werkgevers naar arbeiders die deze waar goedkoper kunnen leveren, waar ook ter wereld. En dan kun je wel heel hard blijven roepen “gelijk loon voor gelijk werk“, maar daar lachen die werkgevers alleen maar om, en sturen je een ansichtkaartje vanuit Polen of India. Natuurlijk heeft Marijnissen gelijk dat er actie gevoerd moet worden, maar zolang het kapitalisme bestaat, bestaat er ook uitbuiting. De oplossing kan alleen maar liggen in een systeem met wezenlijk andere spelregels dan de huidige. Ben ik nu communist?

Eerder verschenen op de Eurodusnie website

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: