Embedded journalism in Uruzgan

Over een paar dagen beginnen de Nederlandse militairen van ‘Task Force Uruzgan’ aan hun vechtmissie in Afghanistan. Defensie heeft gezorgd voor een vrijwel onbeperkte schietinstructie voor haar militairen, en voor een fraai ‘communicatieplan’ voor de toestromende journalisten.

Bij het Ministerie van Defensie maakt men zich grote zorgen over hoe er bericht zal worden over de Afghanistan missie. Volgens goed gebruik bij Defensie is het complete communicatieplan inmiddels bij de pers terecht gekomen. ‘Openheid’, dat vindt Defensie erg belangrijk als het gaat om de berichtgeving over de missie in Uruzgan. De analyse is dat het draagvlak voor de missie bij publiek en politiek snel zal verdwijnen als die openheid er niet is. Ook hecht men aan een “waarheidsgetrouw beeld van de missie”: de bevolking in Nederland moet niet voor de gek worden gehouden, want alleen dan kunnen “ernstige incidenten en tegenslagen” door die bevolking geaccepteerd worden.

De openheid mag echter niet te ver gaan. Zo heeft Defensie niet graag dat militairen in Uruzgan, of de familie in Nederland, weblogs over de gebeurtenissen in de Afghaanse provincie gaan bijhouden. Dit kan namelijk leiden tot “ongewenste en wellicht gevaarlijke situaties”. Maar geen nood: enkele militairen zullen worden uitgenodigd om op de website van het Ministerie van Defensie een eigen weblog bij te houden. “Hierdoor kan op gecontroleerde wijze ruimte worden geboden voor persoonlijke verhalen”, aldus het Communicatieplan.

Een ander interessant punt in dit Communicatieplan betreft de mogelijkheid voor ‘embedded journalism’: “journalisten worden opgenomen in de eigen gelederen en ze krijgen de mogelijkheid tussen de militairen te leven en te werken.” Op zich is het niet vreemd dat Defensie deze mogelijkhied biedt: Uruzgan is dermate onherbergzaam en gevaarlijk, dat maar weinig journalisten er onafhankelijk zullen gaan rondtoeren. In het belang van de ‘operationele veiligheid’ moeten deze journalisten hun materiaal wel laten ‘screenen’ voordat ze het naar Nederland sturen. Wat die operationele veiligheid precies inhoudt, bepaalt Defensie zelf.

Oorlogsverslaggever Arnold Karskens is in ieder geval niet van plan een ‘embedded journalist’ te worden. Zo kom je niet te weten wat er werkelijk gebeurt, meent hij. Defensie kan journalisten niet tegenhouden als ze op eigen houtje naar Uruzgan willen gaan en daar on-embedded op onderzoek gaan. Op Radio 1 vertelde Karskens vanochtend wat er dan gebeurt: je wordt als onafhankelijk journalist constant lastiggevallen en geïntimideerd door Defensie. GPD-correspondent Harald Doornbos bevestigde dit beeld in een artikel eerder dit jaar in de Groene Amsterdammer, en ook enkele journalisten van NOVA werden flink tegengewerkt toen ze een reportage wilden maken over Nederlandse ‘special forces’ in Afghanistan. “Als wij eerder hadden geweten dat jullie daar naartoe zouden gaan, waren jullie er niet gekomen” kreeg de NOVA reporter Tom Kleijn persoonlijk van Henk Kamp te horen. Ik ben benieuwd hoeveel er over blijft van het beloofde ‘open beleid’ ten aanzien van journalisten, als de boel in Uruzgan voor de Nederlandse militairen echt uit de klauwen gaat lopen.

Toestanden zoals met de militair Eric O., die vervolgd werd na een schietincident in Irak, wil Defensie nu uit alle macht voorkomen. Henk Kamp maakte voor de IKON-radio bekend wat de schietinstructie is voor de Nederlandse militairen in Uruzgan: “We hebben nog eens goed met elkaar afgesproken dat bij een schietincident de uitgangspositie ALTIJD IS dat de militair zijn recht heeft en juist gehandeld heeft en dat er niets te verwijten valt”. Dat is inderdaad erg duidelijk: prijsschieten is toegestaan. Vorige week werden in de buurt van Camp Holland in Uruzgan 18 ‘strijders’ gedood door Nederlandse commando’s, in het kader van de anti-terreurcampagne ‘Enduring Freedom’. Het was volgens opperbevelhebber Dick Berlijn noodzakelijk pro-actief en offensief te handelen. “We waren bang dat we anders niet eens uit de startblokken konden komen in Uruzgan.”

Eerder verschenen op de website van Eurodusnie

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: