Bajesboot

“Ik zit hier al twaalf maanden vast. Ik ben onschuldig!” Dat was één van de schaarse verstaanbare boodschappen die te horen was vanuit de bajesboot in de Merwehaven in Rotterdam. Vanmiddag protesteerden hier zo’n zestig mensen tegen het onder slechte omstandigheden gevangen houden van ‘illegalen’ in twee drijvende gevangenissen.

Op de boten “Reno” en “Bibby Stockholm” worden zo’n 700 mensen gevangen gehouden, enkel omdat ze geen of geen geldige papieren hebben. Mensen die er vast hebben gezeten, of hun familieleden, klagen zonder uitzondering over de mensonwaardige levensomstandigheden op de boten. Vier tot zes mensen van verschillende nationaliteiten zitten er in cellen van 20 vierkante meter. Een vrouw die ik sprak tijdens de manifestatie zei dat haar zoon met acht mensen in één cel verbleef.

De wantoestanden op de ‘detentieboten’ kregen wat meer aandacht toen de journalist Robert van der Griend er een paar artikelen over publiceerde in het blad Vrij Nederland. Van der Griend had tijdelijk een bewakersbaantje op de bajesboot “Bibby Stockholm” gekregen, na een cursus van een week. Zo snel kun je bewaker worden op een bajesboot. De omstandigheden die Van de Griend aantrof op de boot waren niet echt geweldig. Bewakers die de veiligheidsvoorschriften niet kennen, gevangenen die elkaar mishandelen, klachten die niet of te laat behandeld worden, gevangenen die om niets in een isoleercel worden gegooid, of veel te lang op de boot verblijven, en slecht eten krijgen. Dit laatste echter niet altijd: toen er vorige maand een demonstratie bij de bajesboot plaatsvond, ontvingen de gevangenen een avond van tevoren een briefje van de directie, waarop stond dat ze de volgende dag een gebakje zouden krijgen. Als ze zich tijdens de lawaaidemonstratie rustig zouden houden.

Een paar aantekeningen die VN-journalist Van der Griend maakte: “Als de teampost ambulant de wacht moet houden bij een spreekkamer, loop ik even langs bij collega Cheng. Terloops vraag ik hem waar het blusapparaat staat dat ik moet gebruiken bij een elektrische brand. Hij heeft geen idee en antwoordt dat je in zo’n geval ook best de slanghaspel kunt pakken. ‘Wat kan er nou gebeuren,’ zegt hij, er kennelijk niet van op de hoogte dat water elektriciteit geleidt. ‘Er kan hoogstens een beetje kortsluiting ontstaan.’ (…) Wat er gebeurt als het brandalarm afgaat, heb ik een paar dagen eerder meegemaakt. Overal sloegen bewakers aan het rennen. Twee gevangenen bleken hun rookmelder te hebben afgeplakt, waarna ze een brood in de magnetron lieten verbranden. Over de hele afdeling hing een dikke, stinkende rook.”

De aan het Ministerie van Justitie verbonden “Inspectie voor de Sanctietoepassing” stelde als gevolg van de artikelen een onderzoek in. Driemaal raden wat daar uit kwam: het valt allemaal wel mee, op die bajesboot. Er kan weliswaar hier en daar wat verbeterd worden, zoals de aanlevering van betere matrassen, maar verder werd er “nauwelijks bevestiging” gevonden voor de verhalen die Van der Griend optekende, en meende de Inspectie dat “op een correcte en respectvolle wijze wordt omgegaan” met de “bewoners” van de boot. De wantoestanden die Van de Griend beschreef, bestonden dus eenvoudig niet, ondanks het feit dat ze zowel door gevangenen, familieleden van gevangenen, ex-bewakers, advocaten en vluchtelingenorganisaties werden bevestigd. Veel wantoestanden werden door de Inspectie trouwens niet eens onderzocht. De Inspectie kwam enkel met wat ‘verbeterpunten’.

Het fenomeen bajesboot is in opkomst. Mensen gevangen zetten mag tegenwoordig niks meer kosten, en voor illegalen heeft de overheid natuurlijk helemaal geen cent over. Nog deze zomer worden er in Zaandam twee ‘detentieboten’ in gebruik genomen. ‘Illegalen’ zijn volgens de regering per definitie criminelen, en kunnen dus altijd worden vastgezet. Bovendien hebben ze geen burgerrechten, en kunnen ze dus zonder probleem slechter worden behandeld dan honden in dierenasiels. Aan de manier waarop een land met gevangenen omgaat kun je het beschavingspeil afmeten, wordt wel eens gezegd.

Eerder verschenen op de website van Eurodusnie

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: