Column: uitbreiding Europese Unie

Door David Vervoort, lid van de andersglobaliseringsbeweging ‘Eurodusnie’.

Het tijdschrift The Economist merkte ooit over de uitbreiding op dat elke staat die zou proberen haar grondgebied dusdanig te vergroten, meteen van imperialisme zou worden beschuldigd. De uitbreiding van de EU maakt echter weinig discussie los. Het politieke establishment in Europa lijkt er stilzwijgend van uit te gaan dat het Europese publiek de uitbreiding goedkeurt.

Weinig optimisme
Uit opiniepeilingen blijkt echter dat de Europese bevolking bijzonder slecht op de hoogte is van alles wat met ‘Europa’ te maken heeft, inclusief de uitbreiding. Onder Europese politici overheerst een grenzeloos optimisme over het succes van de uitbreiding. Het westerse bedrijfsleven en de Europese Commissie beschouwt de operatie als een “win-win” aangelegenheid. De enorme economische achterstand van de meeste nieuwe lidstaten, gecombineerd met een egoïstische, krenterige houding van de rijke lidstaten, geeft echter weinig reden tot optimisme.

Oost-Europa is arm. Het harde hervormings- en saneringsbeleid, voorwaarde voor toetreding tot de EU, heeft er tot nu toe niet voor meer welvaart gezorgd. Met uitzondering van Slovenië en Polen is het gemiddeld inkomen in de Oost-Europese landen lager dan in 1989 – wat al een enorm dieptepunt was. De economische activiteit in de landen is gekelderd; veel mensen hebben geen of nauwelijks pensioen en moeten dus zolang mogelijk doorwerken. In de meeste landen is de gezondheidszorg ontoegankelijker geworden en zijn de prijzen van medicijnen fors gestegen.

Armoe troef
Het ziet er niet naar uit dat de welvaart in de nieuwe Oost-Europese lidstaten op korte of middellange termijn beduidend zal toenemen. Enkele ronduit discriminerende maatregelen van de oude lidstaten dragen hiertoe bij.

Vooralsnog zullen de nieuwkomers slechts twintig procent van de landbouwsubsidies krijgen die hun West- en Zuid-Europese collega’s ontvangen. De steun uit de Europese fondsen voor arme regio’s voor de nieuwe lidstaten blijft beperkt tot vier procent van het bruto nationaal product. Oost-Europa zal dus niet in gelijke mate kunnen meeprofiteren van de Europese subsidies.

Ook de mogelijkheden voor Oost-Europeanen om te komen werken in de oude lidstaten zullen beperkt zijn; vrijwel alle Europese lidstaten hebben de komst van de Oost-Europese werknemers aan een quotum gebonden.

De rijke lidstaten blijken tot slot nauwelijks bereid geld te steken in de uitbreiding. Slechts 40 miljard euro heeft men hiervoor over; een lachwekkende geste en slechts een schijntje van wat destijds is uitgegeven aan de Marshall-hulp of meer recent aan de ‘Wiedervereinigung’ van Duitsland.

De enige overwinnaar van de uitbreiding lijkt vooralsnog het West-Europese bedrijfsleven, dat niet toevallig al vanaf de jaren tachtig van de vorige eeuw een krachtige lobby voor de uitbreiding heeft gevoerd. Voor dit bedrijfsleven worden de optimale omstandigheden gecreëerd om te investeren in Oost-Europa.

Duitsland profiteert
Dit is een proces dat al jaren aan de gang is en waar in het bijzonder door het Duitse bedrijfsleven volop van geprofiteerd wordt. Het tijdschrift Konkret  omschreef de functie van de Oost-Europese economieën treffend als “de verlengde werkbank van het westerse bedrijfsleven”.

De uitbreiding van de Europese Unie past volledig in de logica van de Europese Unie: het behartigen van de belangen van het bedrijfsleven en de uitbouw van Europa tot wat de Duitse politicoloog Hirsch noemde een “Wettbewerbstaat”.

Met de belangen van de Europese burgers heeft dit weinig te maken: die hebben geen inspraak gehad in de belangrijkste verdragen van de EU en krijgen in toenemende mate te maken met bezuinigingen in het kader van het stabiliteitspact.

Afwijzing
Eurodusnie blijft de Europese Unie afwijzen als een eenzijdig op neoliberale waarden gestoeld project. Onder andere om het verzet hiertegen op Europese schaal vorm te geven, organiseert Eurodusnie in de zomer van dit jaar een andersglobalistische “Peoples’ Global Action” conferentie in Servië, een land dat over enkele jaren EU-lidstaat denkt te worden. Een reisverslag hierover volgt.

gepubliceerd op de website NOS-NOVA lijn 25.nl,juni 2004

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: